‘ବୀର କଳିଙ୍ଗ’ର ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ଉତ୍ସବ
ସମ୍ବାଦପତ୍ର ସାମ୍ବାଦିକତାକୁ ଆଦର୍ଶଗତ ଭାବେ ନ ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମ୍ବାଦିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଅସମ୍ଭବ: ପ୍ରଭାସ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
ଭୁବନେଶ୍ୱର:୮/୧୨/୨୦୨୪-ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ କଥା ବୁଝୁଛି କିଏ? ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିବେ କେଉଁଠିି? ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଏଭଳି ଅବସ୍ଥା ପାଇଁ ଆମେ ନିଜେ ଦାୟୀ। ସରୋଜ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଦୀର୍ଘ ୨୦ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ସାପ୍ତାହିକ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ‘ବୀର କଳିଙ୍ଗ’ର ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ଓ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସମାରୋହରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗଦେଇ ‘ଆଜିର ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସାମ୍ବାଦିକ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ’ ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରି ଏହି ମତ ରଖିଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଭାଷାବିତ୍ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଡଃ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶକୁ ନେଇ ସେ କହିଥିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଅସ୍ମିତା କଥା କହି ମାତୃଭାଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଭାଷଣ ଦେଉଥିବା ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଉନ୍ନତି କିଭଳି ହେବ? ପିଲାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପଢ଼େଇବା ନେଇ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।

ଦୈନିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ‘ସମାଜ’ର ପ୍ରକାଶକ ଓ ମୁଦ୍ରାକର ଡ଼ଃ ପ୍ରଭାସଚନ୍ଦ୍ର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉଦଘାଟନ କରି କହିଥିଲେ, ଡିଜିଟାଲ ମିଡିଆ ଯେଉଁଭଳି ସମ୍ବାଦ ପରିବେଷଣ କରୁଛି ଖବରକାଗଜ ସେଭଳି କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଜଣେ ଲୋକ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏଥିପାଇଁ ଏକାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏବେ ଖବରକାଗଜ ତିଷ୍ଠି ରହିବାର ଆହ୍ୱାନ ଆସିଛି। ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଗଣମାଧ୍ୟମର ମୂଳଦୂଆ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ ତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି। ଗୋଟିଏ ଖବରକାଗଜ ଛାପିବାକୁ ୧୨ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ୭ଟଙ୍କାରେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ୫ଟଙ୍କା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାପନ ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ। ସୂଚନା ଓ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ ଏବଂ ଡିଏଭିପି ଏଥିରୁ କିଛି ଭରଣା କରିଥାଆନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରୀ, ବିଧାୟକ, ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଯାହା ବିରୋଧରେ ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇବ ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ତୟାର। ବିଜ୍ଞାପନ ମିଳିବ କିପରି?
ସାମ୍ବାଦିକତାକୁ ପେଶା ଏବଂ ନିଶା ଆକାରରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ନୀତି, ନିୟମକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ଯେଉଁମାନେ ଖବରକାଗଜ କରୁଛନ୍ତି ସେମାନେ ଚଳିଯାଉଛନ୍ତି। ନୀତି, ନିୟମ ଆଦର୍ଶ ଧରି ଚାଲିଲେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ବିଜ୍ଞାପନ ପ୍ରକାଶନରେ ଆଦର୍ଶକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ‘ସମାଜ’ ଅନେକ ବିଜ୍ଞାପନ ପ୍ରକାଶ କରେ ନାହିଁ। ଫଳରେ ବାର୍ଷିର୍କ ଦେଢ଼କୋଟି ଟଙ୍କା ହରାଇବାକୁ ହୁଏ। ଏହି ନୀତି ନିୟମ ଓ ଆଦର୍ଶକୁ ନେଇ ଖବରକାଗଜ କଲେ ତାହା ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଚାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଦେଖାଦିଏ। ବ୍ୟବସାୟୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଖବରକାଗଜ ଚଳେଇ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ନାହିଁ।ସାମ୍ବାଦିକ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି କହି ହେବ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣରେଖା ଡେଇଁ ବାହାରକୁ ଆସିବେ ସେମାନେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ।

ଏବେ ସାମ୍ବାଦିକତା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚାରିଛକିରେ ପହଞ୍ôଚଛି। ଯେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବାଦପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ବାଦିକତାକୁ ଆଦର୍ଶଗତ ଭାବେ ନ ନେଇଛନ୍ତି ସାମ୍ବାଦିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଅସମ୍ଭବ। ଏବେ ଛୋଟ ଖବରକାଗଜର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୁଦ୍ରିତ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ଡିଜିଟାଲ ମିଡିଆର ଏକଚାଟିଆ କରବାର ଛାପା ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଯାହା ପ୍ରକାଶ କରିବେ ତାକୁ ଲିଭେଇ ଦେଇପାରିବେ। ଯାହା ଛାପା ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଥରେ ଛପା ଅକ୍ଷରରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ ତାହା ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ରହିଯିବ। ଅଦାଲତରେ ବି ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ଖବରକାଗଜ ଛପା ଯିବା ଠାରୁ ପୁନର୍ବାର ପରଦିନର ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପାଇଁ ଖବର ପ୍ରଦାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ବ୍ୟବଧାନ ରହେ। ଯେଉଁ ସମୟ ଭିତରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣା ଟେଲିଭିଜନ ଚାନେଲ, ରେଡିଓ ଏବଂ ୟୁ ଟ୍ୟୁବରେ ମିଳିଥାଏ। ତେବେ ମୁଦ୍ରିତ ଖବରକାଗଜର ଦାୟିତ୍ୱ ଅଧିକ ବୋଲି ସେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ସହଦେବ ସାହୁ, ମାହାଙ୍ଗା ବିଧାୟକ ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରମୁଖ ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ସମ୍ପାଦକ ସରୋଜ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦୀର୍ଘ ୨୦ବର୍ଷ ଧରି ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶନରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ସମସ୍ୟା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା, ମାତା ଓ ଶାଶୁଙ୍କ ସହଯୋଗ କଥା କହିବା ବେଳେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ଆଖି ଛଳଛଳ ହୋଇପଡିଥିଲା ଏବଂ କଣ୍ଠ ବାଷ୍ପରୁଦ୍ଧ ମନେହେଉଥିଲା।
ସମାବେଶରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ପ୍ରତିକାର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦିକା ଡ଼ଃ ସରୋଜିନୀ ପାଣି । ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦିକା ଡ଼ଃ ହିମାଦ୍ରୀ ତନୟା ମିଶ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ମଞ୍ଚ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ଅନୁପମା ଦାଶ ଓ ରୋଜାଲିନ ଜେନା। ଅନୁଷ୍ଠାନ ପକ୍ଷରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଗୀତା ମିଶନର ସଭାପତି ଡକ୍ଟର ସ୍ୱାମୀ ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାରାଜଙ୍କୁ ବୀର କଳିଙ୍ଗ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନ, କବି, ଲେଖିକା ଓ ସଂଗଠକ ମନିଷା ଶତପଥିଙ୍କୁ ବୀର କଳିଙ୍ଗ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ, ସୁସାହିତ୍ୟିକା ସମାଜସେବୀ ଶୁଭଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ବୀର କଳିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚାରକ ଓ ଲେଖକ ସନ୍ତୋଷ କୁମ୍ଭକାରଙ୍କୁ ନବୀନ କଳା ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ଘାସିରାମ ଖିଲୋଙ୍କୁ ବିଜନେସ ଆଇକନ ଆୱାର୍ଡ, ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାଶଙ୍କୁ ଡାକ୍ତର ଚିନ୍ତାମଣି ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ସାମଲଙ୍କୁ ବୀର କଳିଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ସମ୍ମାନ, ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟନାଥ ଗାହାଣଙ୍କୁ କୁଶଳୀ ବୁଣାକାର ସମ୍ମାନ, କାହୁ ଚରଣ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବୀର କଳିଙ୍ଗ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ, ସାମ୍ବାଦିକ ଓ କବି ରବିପ୍ରିୟ ଦାଶଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ବାଦିକ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସଫଳ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ସଂଗଠକ ରୀତା ଦାସଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗ ସେବା ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଦୀପ ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ଓ ବେଦ ପାଠ କରାଯାଇ ସଭା କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ‘ବୀର କଳିଙ୍ଗ’ର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ଓ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ମଞ୍ଚରେ ଚିତାକର୍ଷକ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କରିଥିଲା। ସଭାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସାହିତ୍ୟିକ, ଖବରକାଗଜ ସମ୍ପାଦକ, ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଶୁଭେଛୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
